Uit de serie:
Iconogramproject ‘van-Pasen-tot-Pasen’
geïnspireerd door het door Rudolf Steiner geïnitieerde Nieuwe Jaarverloop dat van Pasen tot Pasen loopt. – Yvonne Jonkers
Zijn de letters W, X en Y de wegbereiders voor de Z ?
De letters van het alfabet die Rudolf Steiner in de eerste Seelenkalender
bij 50 van de 52 Weekspreuken heeft geplaatst, herbergen een met Christian Rosenkreutz verbonden betekenis. Het is de moeite waard en een eerste poging, om hier bij stil te staan.
Toelevend naar de MICHAELSTIJD verdiepte ik me in de laatste
4 letters van het alfabet die horen bij de Weekspreuken 23, 24, 25 en 26, daarbij voor ogen houdend dat de letterklanken W, X, Y en Z (zoals alle letterklanken) zijn ontstaan uit de scheppende kosmische krachten van de Zodiac- en Planeet Wezens. Dit komt in de Woord-euritmie tot verschijning.
Spreuk 23 W
Weekspreuk 23W vertolkt een stemming van een zekere eenzaamheid. Ons zintuigleven wordt getemperd, door de dichte nevelsluiers raakt de glans van het licht vertroebeld. Rudolf Steiner geeft aan dat in de klank W datgene ligt wat een essentie in beweging brengt. De W brengt het nieuwe in dat wat er al is en is verbonden met Zodiac Ram. In de laatste twee zinnen van de spreuk : ‘Der Sommer hat an mich Sich selber hingegeben’ herken ik vooral de zichzelf wegschenkende kwaliteit van het Lam, verbonden met het Zonnewezen om het nieuwe mogelijk te maken.
Spreuk 24 X
In ons alfabet is de X de 24e letter. Het getal 24 staat onder andere voor de 24 uur van dag en nacht. De X is vergelijkbaar met het andreaskruis. Fonetisch bestaat deze letterklank uit de klinker I en de twee consonanten K en S.
In het Grieks betekent de letter Χ ‘vitaliteit’. De naam van Chr wordt vaak verbonden met ‘de nieuwe levenskracht’. Je kunt in de X twee driehoeken zien die samen een zesster vormen welke het samengaan van tegenstellingen laat zien. De K is de klank van Kaïn en koning, het is een klank van kracht. Wie de K uitspreekt moet zich eigenlijk een kristallen figuur voorstellen (Rudolf Steiner). De S wordt vaak verbonden met iets wat angst aanjaagt.Tegelijkertijd is de S als slang in de Esculaap-staf, het teken van genezing. De S is verbonden met Zodiac Schorpioen. De krachtig werkende en ook tegengestelde consonanten in de letter X stemmen naar mijn indruk overeen met de wilsvrucht vormende, scheppende levenskracht die in Weekspreuk 24X sterk voelbaar is.
Spreuk 25 Y
In Weekspreuk 25Y is de Mensenziel bij zichzelf aangekomen. Terwijl de zintuigwereld gaat slapen, ontwaakt het zelfbewustzijn in de mens. Dit is ervaarbaar in de E- en I klank wanneer we de Y als E I uitspreken. De Griekse Y, de Ypsilon, vertegenwoordigt de afgrond, het graf. De Y in ‘mythos' (Grieks voor 'spraak, woord’) is vergelijkbaar met de mystieke ervaring van het licht in het mysterie van de materie. De donkere materie (vgl ‘materia, madre, moeder’) omhult het licht dat zij voortbrengt. De Y (klinkend als I) is in dit beeld het innerlijke licht verbonden met Chr. De Y verenigt tegenstellingen en is werkzaam in het Griekse woord ‘hygiázesthai’, ‘genezen’. De Y als gecombineerde E I klinker met in de naklank de medeklinker J, heeft iets van een nog ongeboren klankwezen (het ei?), het vertegenwoordigt het geheim van de mensenziel. Zoals in Weekspreuk 25Y is het opkomende licht van het bewustzijn van de mens op weg om geest te worden. De Y onthult vooraf de Z, het mysterie van de materie. Prachtig dat Weekspreuk 26Z begint met ‘Natur, dein mütterliches sein …’ ! Het kan eigenlijk niet anders.
Spreuk 26 Z
Natur, dein mütterliches Sein,
Ich trage es in meinem Willenswesen;
Und meines Willens Feuermacht,
Sie stählet meines Geistes Triebe,
Dass sie gebären Selbstgefühl,
Zu tragen mich in mir.
Met de Z vindt de goddelijke schepping van de mens in het alfabet zijn eindpunt. Wat hierna volgt is het werken van de mens onder leiding van Michael. Daarom de aanduiding ’Michael-stemming’ in de Seelenkalender bij Weekspreuk 26Z.
De Z is verbonden met Zodiac Schorpioen, samen met de letterklank S die sterk hoorbaar is in de Z. Fonetisch klinkt de Z in het Duits als T S, bijvoorbeeld in ‘Ziel’ en ‘Zeit’. Het beeld van de adelaar die op de klif zit om op te stijgen in wijde vlucht, karakteriseert de Z als laatste en 26e letter. Met Michael staan wij in Weekspreuk 26Z op de grens van ons gebonden zijn aan de aarde en het aardse en de gevleugelde vrijheid van onze geestkracht in het luchtruim.
Rudolf Steiner spreekt in verband met de Z over het gebaar van loslaten. Hij vergelijkt de Z met het C-gebaar; in beide is de afkomst van lichtheid en vrolijkheid te ervaren. Bijzonder is trouwens dat het lijden van Chr aan het kruis sinds de middeleeuwen in de westelijke kerk veelal wordt uitgedrukt door de Y-houding van de armen, op iconen in de oostelijke kerken door een lichaamshouding die doet denken aan de Z-vorm.
Toelichting bij de iconogrammen
Een eerste poging om de letterklanken W, X, Y en Z te onderzoeken, verbonden met de bijbehorende kleurstemmingen van vocalen en Planeten en de vormbewegingen van consonanten en Zodiactekens. Omdat er sprake is van dubbele consonanten en klinkers, zijn er fonetisch gezien, meerdere klanken hoorbaar:
*W, verbonden met Zodiac Ram, klinkt door in vocaal E (Mars) zoals in het woordje ‘de’. Rood als kleur.
*X, verbonden met vocaal I (Mercurius) zoals in het woordje ‘ik’ en met de K en de S van Boogschutter en Schorpioen. Geel, lila en paars.
*Y is opgebouwd uit de E en I. Rood en geel.
*Z is verbonden met S en Zodiac Schorpioen en met Leeuw en vocaal E zoals in het woordje ‘het’. Paars, lichtblauw en rood.
Reacties per e-mail zijn welkom!
